Σηματοδότηση Σχέδια - Layouts Χωρίς κατηγορία

Πολυεπίπεδη μακέτα της 19/5/24 – Η σηματοδότηση του κεντρικού Σταθμού

Για τον Κεντρικό Σταθμό της μακέτας επιλέξαμε να χρησιμοποιήσουμε μηχανική σηματοδότηση με σημαφόρους και άλλα σήματα με κινούμενα μέρη, αντιπροσωπευτικά για την αγαπημένη 3η εποχή, την χρυσή περίοδο του σιδηροδρόμου.

Την σημασία των σημάτων και την αντιστοίχισή του σε φωτοσήματα μπορείτε να την δείτε σε αυτό μας το άρθρο: https://erail-times.gr/epilogi-kai-chrisi-ton-sidirodromikon-simaton/

Οι τροχιές του σταθμού αριθμούνται από την 1 έως την 8, με την 1 έως 3 να έχουν αποβάθρες και να χαρακτηρίζονται ως αμφίδρομης κατεύθυνσης, μπορούν δηλαδή να εισέλθουν σε αυτές συρμοί και προς τις δύο κατευθύνσεις.

Οι τροχιές 1α και 1β είναι τερματικές τροχιές με κύρια χρήση από Push-pull συρμούς, railbus κλπ.

Οι τροχιές 5,6,7 και 8 είναι τροχιές απόθεσης τροχαίου υλικού, φορτοεκφόρτωσης και ελιγμών.

Ένα εικονικό ταξίδι

Ξεκινώντας από Νότο και την τροχιά ανόδου ο συρμός μας συναντά πρώτα το πρόσημα πΣ10 που τον ειδοποιεί για την θέση του σήματος εισόδου Σ10.

Το Σ10 είναι 2 μόνο θέσεων (stop/slow) αφού έστω και μία από τις διακλαδώσεις που μπορεί να συναντήσει ο συρμός θα την περάσει ‘από καμπύλης’. Για αυτό το λόγο, το σήμα πρέπει να συνοδεύει και πινακίδα ορίου ταχύτητος.

Το πρόσημα πΣ3 βρίσκεται ακριβώς μπροστά από το σήμα εισόδου Σ10. Μία διάταξη που πολλοί μοντελιστές κάνουν το λάθος να συνδέουν το πρόσημα με το κυρίως σήμα στο οποίο βρίσκεται μπροστά. Το σωστό είναι αυτά τα προσήματα να δείχνουν την ένδειξη του επομένου κυρίως σήματος, στην περίπτωσή μας ένα από τα σήματα εξόδου Σ3, Σ4 και Σ5 στην βόρεια πλευρά του σταθμού. Ποιο από τα τρία, εξαρτάται από την διαδρομή που ορίζεται από τις διακλαδώσεις 6, 7, 8, 9 και 12.

Οι διακλαδώσεις 6, 7, 8, 9 και 12 κατευθύνουν το συρμό μας σε μια από τις 4 αποβάθρες του σταθμού ή την τροχιά 4 για ελιγμούς. Ολες οι τροχιές καλό είναι να είναι εφοδιασμένες με γραμμές αποσύμπλεξης για τη δυνατότητα ελιγμών.

Η έξοδος των τροχιών 1, 2, 3, 4 και 5 ασφαλίζονται από τα σήματα εξόδου Σ3, Σ4 και Σ5 αντίστοιχα. Το Σ5 ασφαλίζει όλες τις τροχιές ελιγμών. Για να συνεχίσει ένας συρμός το ταξίδι προς βορρά, ανάλογα την τροχιά εκκίνησης, ένα από τα σήματα Σ3, Σ4 ή Σ5, καθώς και τα αντίστοιχα σήματα ελιγμών Σ3ε, Σ4ε ή Σ5ε θα δείξουν ελεύθερη διέλευση.

Ένα πολύπλοκο σενάριο:

Για να κατανοήσουμε το ρόλο της σηματοδότησης ας υποθέσουμε ένα αρκετά περίπλοκο σενάριο όπου
ένας συρμός εισέρχεται από νότο στην τροχιά 2 και πρέπει να αλλάξει μηχανή. Η μηχανή πρέπει να πάει στο μηχανοστάσιο και αυτή που θα την αλλάξει θα ξεκινήσει από τη ροτόντα.

  • Η μηχανή αποσυμπλέκεται από το συρμό και περιμένει μπροστά από το Σ4/Σ4ε
  • Το ζεύγος διακλαδώσεων δ3α/β τίθεται στη διαγώνιο, η δ2 στην ευθεία και το ζεύγος δ1α/β στην ευθεία.
  • Όλα τα σήματα που ασφαλίζουν τον κόμβο πρέπει να έχουν την ένδειξη ‘Σταμάτα’
  • Το Σ4ε αλλάζει σε ‘Διέλευση για ελιγμό’ και η βόρεια είσοδος του σταθμού ασφαλίζεται. Η μηχανή κινείται μέχρι το όριο ελιγμών στην τροχιά ανόδου.
  • Το Σ4ε αλλάζει σε ‘Σταμάτα’ και η βόρεια είσοδος ελευθερώνεται.
  • Η μηχανή αντιστρέφει πορεία και περιμένει το Ε1 για την κίνησή της προς το μηχανοστάσιο μέσω της ελεύθερης τροχιάς 3.
  • Οι διακλαδώσεις δ4 και δ5 τίθενται σε καμπύλη και το Ε1 αλλάζει σε ‘Διέλευση για ελιγμό’.
  • Η μηχανή ξεκινάει ανάποδα, και μόλις περάσει τον κόμβο, το Ε1 αλλάζει σε ‘Σταμάτα’, ελευθερώνοντας τον κόμβο και την βόρεια είσοδο.
  • Η μηχανή μέσω της τροχιάς 3 σταματάει στο σήμα ελιγμών Ε2 και αναμένει. Όλα τα σήματα που ασφαλίζουν τον κόμβο στην Νότια είσοδο του Σταθμού πρέπει να είναι σε θέση ‘Σταμάτα’.
  • Η δ8 τίθεται στην ευθεία, το ζεύγος δ9α/β σε θέση προς μηχανοστάσιο και το ζεύγος δ11α/β στην ευθεία.
  • Η εκτός σηματωρείου διακλάδωση του μηχανοστασίου έχει τεθεί σε καμπύλη.
  • Το Ε2 αλλάζει σε ‘Διέλευση για ελιγμό’, η νότια είσοδος δεσμεύεται και η μηχανή φτάνει μέχρι το σήμα αναμονής W (Warte) στην γέφυρα παράλληλης μετατόπισης.
  • Το Ε2 αλλάζει σε ‘Σταμάτα’ και ελευθερώνεται ο κόμβος και η Νότια είσοδος του σταθμού.
  • Η εκτός σηματωρείου διακλάδωση του μηχανοστασίου τίθεται σε ευθεία.
  • Η μηχανή αλλαγής ξεκινάει από τη ροτόντα και σταματάει στο σήμα ελιγμών Ε5.
  • Όλα τα σήματα που ασφαλίζουν τον κόμβο στην Νότια είσοδο του Σταθμού πρέπει να είναι σε θέση ‘Σταμάτα’.
  • Εν τω μεταξύ η τροχιά 3 έχει καταληφθεί από συρμό και ο Σταθμάρχης αποφασίζει να χρησιμοποιήσει την τροχιά 1 για την κίνηση της μηχανής αλλαγής.
  • Το ζεύγος δ11α/β αλλάζει σε διαγώνιο, η δ10 στην ευθεία, το ζεύγος δ7α/β στην ευθεία και η δ6 στην ευθεία.
  • Το Ε5 αλλάζει σε ‘Διέλευση για ελιγμό’ και επιτρέπει στη μηχανή να περάσει στην Τροχιά 1 και να σταματήσει στο σήμα εξόδου Σ3/Σ3ε
  • Το Ε5 αλλάζει σε ‘Σταμάτα’ και η νότια είσοδος ελευθερώνεται.
  • Το ζεύγος δ3α/β αλλάζει σε ευθεία, η δ2 σε ευθεία και το ζεύγος δ1α/β σε ευθεία.
  • Το Σ3ε αλλάζει σε ‘Διέλευση για ελιγμό’, δεσμεύει την βόρεια είσοδο και επιτρέπει στη μηχανή να κινηθεί μέχρι το όριο ελιγμών στην τροχιά ανόδου.
  • Η μηχανή ξεκινάει, και μόλις περάσει τον κόμβο, το Σ3ε αλλάζει σε ‘Σταμάτα’ ελευθερώνοντας τον κόμβο και την βόρεια είσοδο του σταθμού.
  • Η μηχανή αντιστρέφει πορεία και περιμένει το Ε1 για την κίνησή της προς την τροχιά 2 και την σύμπλεξη με τον αναμένοντα συρμό.
  • Το ζεύγος δ3α/β αλλάζει στη διαγώνιο, η δ4 στην ευθεία προς την τροχιά 2 και το Ε1 αλλάζει σε ‘Διέλευση για ελιγμό’.
  • Η μηχανή ξεκινάει ανάποδα, και μόλις περάσει τον κόμβο, το Ε1 αλλάζει σε ‘Σταμάτα’ ελευθερώνοντας τον κόμβο και την βόρεια είσοδο του σταθμού.
  • Η μηχανή συμπλέκεται με το συρμό και αναμένει σήμα εκκίνησης.
  • Το ζεύγος διακλαδώσεων δ3α/β τίθεται στη διαγώνιο, η δ2 στην ευθεία και το ζεύγος δ1α/β στην ευθεία.
  • Το Σ4 και το Σ4ε αλλάζουν σε Ελεύθερη διέλευση και το τραίνο φεύγει από το σταθμό μέσω της τροχιάς ανόδου.
  • Μόλις το τραίνο περάσει τον κόμβο όλα τα σήματα που τον ασφαλίζουν αλλάζουν σε ‘Σταμάτα’ ελευθερώνοντας τον κόμβο για το επόμενο σενάριο.

Πολλοί φίλοι ρωτούν αν είναι απαραίτητο να χρησιμοποιηθούν τόσα πολλά σήματα. Η απάντηση είναι όχι. Στη μακέτα μας μπορούμε να έχουμε ό,τι μας αρέσει. Πολλά σήματα, ή μόνον σήματα εισόδου στους σταθμούς ή και καθόλου σήματα. Ο Ελληνικός σιδηρόδρομος για παράδειγμα κάνει ακριβώς αυτό αφήνοντάς μας τελείως ελεύθερους στο θέμα σηματοδότηση… και μερικές φορές, δυστυχώς, τα πάντα εξαρτώνται από τη σφυρίχτρα ενός Σταθμάρχη.

Στον μοντελισμό όμως όλα εξαρτώνται από το τι μας αρέσει, τι θέλουμε να απεικονίσουμε, με πόση ακρίβεια, πόσο δηλαδή θέλουμε να εμβαθύνουμε στις αμέτρητες πτυχές του σιδηροδρόμου. Η σηματοδότηση είναι σίγουρα μία από αυτές και κατά τη γνώμη μας πολύ γοητευτική.

Συμβολισμοί

Σχετικά άρθρα