Σχέδια - Layouts

Περιμετρική μακέτα 2,50 x 1,50m Η0/Η0e


Το παρακάτω ίσως ακούγεται σαν πρόβλημα της έκτης Δημοτικού όμως το έχουμε περάσει όλοι.
Ο πολύ καλός φίλος Σταύρος έχει ένα σημαντικό πρόβλημα. Δεν διαθέτει δωμάτιο για μακέτα παρά ένα  μικρό χώρο 2,50 x 1,50m δίπλα στην κουζίνα και το καθιστικό. Εκεί έχει στήσει χρόνια τώρα το εργαστήριο του και συντηρεί τα τραίνα του, ενώ τα δοκιμάζει και παίζει σε μια γραμμή πάνω στο γραφείο. Μερικά ντουλάπια και κουτιά κρύβουν μια μεγάλη συλλογή, που όμως δεν κατάφερε ποτέ να ευχαριστηθεί πάνω σε μια μακέτα, όπως ονειρευόμαστε όλοι εμείς οι μοντελιστές του σιδηροδρόμου.  Επιπροσθέτως, με το χώρο να βρίσκεται καταμεσής του σπιτιού, δέχεται συχνά δικαιολογημένα παράπονα για ακαταστασία και σκόνη.

Η μοναδική λύση σε περιπτώσεις σαν αυτή για να μείνουν όλοι ευχαριστημένοι είναι η κατασκευή μιας όμορφης μακέτας και ενός χώρου που να αποτελεί το στολίδι του σπιτιού αντί για την ακατάστατη γωνιά του. Χρειάζεται όμως μια προσγειωμένη προσέγγιση  ανάλογη των διαστάσεων του χώρου και να ληφθούν υπ’όψιν η θέση της μακέτας στο σπίτι, οι προτιμήσεις του Σταύρου αλλά και αυτές της νοικοκυράς!

Καταλήξαμε σε ένα εμφανισιακά απλό σχέδιο χωρίς υπερβολές, ένα διπλό οβάλ (‘διπλωμένο 8’) που δίνει τη δυνατότητα ενός σταθμού αξιοπρεπούς μεγέθους και αρκετή ‘πορεία’ μέχρι τα υπόγεια της μακέτας -25 εκατοστά κάτω- όπου βρίσκονται οι γραμμές ενός κρυφού σταθμού και αποθήκευσης των συρμών. Στην ουσία όμως είναι ένα αρκετά πολύπλοκο σχέδιο με γραμμές διπλού εύρους (https://www.erail.gr/product-category/24/8/h0mixedgaygetrack/) και αρκετή λειτουργικότητα.

Πιέστε εδώ για να το δείτε σε υψηλή ανάλυση σε μορφή pdf: Level0

Η βόρεια και ανατολική πλευρά της μακέτας είναι κολλημένες στον τοίχο με τα κτίσματα να αποτελούν ουσιαστικά ένα ανάγλυφο σκηνικό(π.χ. https://www.erail.gr/?s=half+relief&post_type=product&lang=el). Η δυτική πλευρά ακουμπάει στην πλάτη ενός επίπλου της κουζίνας, ενώ η νότια πλευρά που φαίνεται από το καθιστικό και είναι καθαρή από τις ράμπες των γραμμών ανόδου και καθόδου φέρει τζάμι και χρησιμοποιείται σαν βιτρίνα για το τροχαίο υλικό.

Πιέστε εδώ για να το δείτε σε υψηλή ανάλυση σε μορφή pdf: Level-1

Να πούμε εδώ ότι το σχέδιο που παρουσιάζουμε δίνεται σαν πρόταση και δεν είναι αποτέλεσμα ακριβών μετρήσεων. Δεν έχει ακριβείς διαστάσεις και δεν χρησιμοποιούνται πουθενά προϊόντα συγκεκριμένου κατασκευαστή. Η γραμμολογία είναι της ‘εύκαμπτης σειράς’ ώστε να επιτυγχάνονται οι μέγιστες δυνατές ακτίνες καμπυλότητας και έχει ακολουθηθεί η κοινή σιδηροδρομική πρακτική. Όποιος αναγνώστης θέλει, μπορεί να την προσαρμόσει στον δικό του χώρο και την γραμμολογία που χρησιμοποιεί.

Ο Σταθμός.

Ο βασικός σταθμός εξυπηρετεί και τα δύο εύρη που όμως δεν μοιράζονται τις ίδιες αποβάθρες και έχουν διαφορετικά κτίρια σταθμών. Κοινό τους σημείο οι αποθήκες εμπορευμάτων και το μηχανοστάσιο στην ανατολική άκρη του σταθμού. Η γραμμή κανονικού εύρους έχει 3 παρακαμπτήριες γραμμές, γραμμολογία ικανή να εξυπηρετήσει τη βασική δραστηριότητα της πόλης που είναι η ζυθοποιεία στην νοτιοδυτική γωνιά στην οποία οι γραμμές φτάνουν μέσω των οδών της πόλης. Το ‘street running’ αποτελεί κρυφό μας πάθος…!

Το μηχανοστάσιο.

Το μηχανοστάσιο βρίσκεται στην ανατολική άκρη του σταθμού και εξυπηρετεί και τους δύο σιδηροδρόμους. Στην περιστροφική πλάκα καταλήγουν και τα δύο εύρη από διαφορετικές γραμμές, ενώ στη γέφυρα η στενή γραμμή βρίσκεται κεντρικά της κανονικής (4 ράγες). Dual gauge turntable at Emerald – Wongm’s Rail Gallery

Το κτίριο του μηχανοστασίου θέλαμε να είναι κυκλικό με όσο το δυνατόν περισσότερες θέσεις. Ελλείψει χώρου, αυτό μπορεί να επιτευχθεί με μπόλικη κοπτοραπτική, ώστε να ενταχθεί και να αποτελεί μέρος του σκηνικού. Στις μεγαλύτερες θέσεις μπαίνουν οι μεγάλες μηχανές και στις μικρότερες, οι μικρές ελιγμών και στενού εύρους. Το μηχανοστάσιο αποτελεί και ένα όμορφο όριο, ένα πέρασμα από τη βιομηχανία στη φύση και το δάσος της ανατολικής πλευράς.

Η ζυθοποιεία

Από το δυτικό άκρο του σταθμού ξεκινάει μια γραμμή που μέσω του ανηφορικού δρόμου καταλήγει στη ζυθοποιεία, την τοπική βιομηχανία. Η γραμμή -αφού περάσει τον τοίχο του εργοστασίου- καταλήγει σε μια μικρή περιστροφική πλάκα που μοιράζει βαγόνια στους χώρους του εργοστασίου. Εννοείται ότι όλη η γραμμή από το σταθμό μέχρι και τα τέρματα του εργοστασίου βρίσκεται εγκιβωτισμένη στο οδόστρωμα. Η γραμμή πίσω από το σταθμό είναι σημαντική και αποτελεί την κεφαλή ελιγμών της μικρής αυτής δραστηριότητας.

Ο μικρός σταθμός της H0e

Στην νότια πλευρά του σχεδίου βρίσκεται μια ακόμα σημαντική λειτουργία, αυτή της μεταφόρτωσης τροχαίου υλικού από το ένα εύρος στο άλλο. Τα οχήματα στενού εύρους φορτώνονται στην ειδική πλατφόρμα με σιδηροτροχιές μέσω της ράμπας φόρτωσης στο ανατολικό άκρο του συμπλέγματος. Τα οχήματα κανονικού εύρους φορτώνονται σε βαγονέτα στενού εύρους στην ειδική εγκατάσταση που βρίσκεται στην δυτική πλευρά.

Φορείο Rollbock φέρον άξονα οχήματος κανονικού εύρους.  Φωτό wikipedia

Σχετικά με αυτά τα ειδικά φορεία διαβάστε εδώ: https://en.wikipedia.org/wiki/Rollbock

Για τη μεταφόρτωσης Τ.Υ. κανονικού εύρους, εκτός των Rollbock υπάρχουν και οι ειδικες πλατφόρμες στενού εύρους. Στην παρακάτω φωτό φαίνονται και οι δύο τρόποι σε μοντέλο.

 

Οι δύο αυτές λειτουργίες προσθέτουν πολλές ώρες ελιγμών και παιχνιδιού ενώ αποτελούν, για μας τουλάχιστον, αναπόσπαστο στοιχείο μακετών με σιδηροδρόμους στενού εύρους. Για τους απαραίτητους ελιγμούς προβλέπεται μία παρακαμπτήριος, ανάμεσα δε στις δύο γραμμές χωράει τέλεια ένα μικρό κτίριο σταθμού κρυμμένο κάτω από ψιλά δέντρα. Μια μικρή στάση που εξυπηρετεί το παρακείμενο χωριό.

Τα υπόγεια τα κρύα…

Στην ανατολική και τη δυτική πλευρά της μακέτας βρίσκονται οι ράμπες καθόδου των γραμμών στις υπόγειες γραμμές και τις διαλογές. Οι ράμπες διασταυρώνονται στη βορεινή πλευρά της μακέτας αφήνοντας ελεύθερο τον υπόλοιπο χώρο. Και οι δύο ράμπες καταλήγουν στην μπροστινή νότια πλευρά όπου αρχίζουν οι διακλαδώσεις για να σχηματιστούν μερικές γραμμές απόθεσης τροχαίου υλικού. Το νότιο τμήμα αποτελεί και τη βιτρίνα που αναφέραμε στην εισαγωγή. Όλα τα μέρη του τμήματος είναι εμφανή, οπότε με λίγη μοντελιστική παρέμβαση και με τον κατάλληλο φωτισμό θα αναδεικνύει άψογα το περιεχόμενο. Η γραμμές διαλογής βρίσκονται στη βόρεια πλευρά για την Η0 και την Η0e. Μία γραμμή μπορεί να χρησιμοποιηθεί και σαν programming track του ψηφιακού συστήματος.

Η περιστροφική πλάκα της H0e και η σχετική παρακαμπτήριος είναι πολύ σημαντική για το H0e. Σε αντίθεση με τις γραμμές κανονικής, οι διαλογές του στενού δικτύου τροφοδοτούνται από μία μόνο ράμπα, οπότε οι μηχανές πρέπει να μπορούν να αναστραφούν για να ξανανέβουν στην εμφανή μακέτα. Το σενάριο λοιπόν είναι, ο συρμός που κατεβαίνει στη διαλογή μπαίνει στην παρακαμπτήριο της περιστροφικής, η μηχανή αποσυνδέεται από το συρμό, περιστρέφεται, και μέσω της άλλης γραμμής συνδέεται στο συρμό από την άλλη μεριά. Πέραν τούτου, η περιστροφική αποτελεί και ένα εξαιρετικό σιδηροδρομικό θέμα, οπότε η τοποθέτησή της στη βιτρίνα ήταν επιτακτική.

Αξίζει να σημειωθεί ότι το υπόγειο μέρος της μακέτας είναι δικτυακά αυτόνομο, οπότε παρέχει τη δυνατότητα παιχνιδιού άμεσα, πριν ακόμα φτιαχτεί η βασική πάνω μακέτα. Αυτό είναι σημαντικό διότι μόνο παίζοντας έρχεται η όρεξη για το επόμενο βήμα και την ολοκλήρωση ενός έργου.

Κάτω από τη μακέτα χωρούν και τα απαραίτητα έπιπλα του εργαστηρίου, το γραφείο και τα ντουλάπια. Η είσοδος στον χώρο γίνεται κάτω από την νότια πλευρά, αυτή της βιτρίνας, όπου το ύψος προτείνουμε να είναι περίπου στα 110 εκ.

Υπόμνημα σχεδίου